Europejska wspólnota to specjalny przypadek w stosunkach międzynarodowych, jest to twór, który nigdy wcześniej w historii powszechnej nie istniał. Był również nieznany historii stosunków międzynarodowych. Do grudnia roku 2009 Unia Europejska była kombinacją struktur ponadnarodowych, czyli ponadpaństwowych, uwspólnotowionych, oraz międzyrządowych. Organizacja ta posiada cechy zarówno organizacji międzynarodowej oraz konfederacji czy nawet państwa federalnego. Teoretycy prawa, politologii i stosunków międzynarodowych spierają się za co dokładnie można uznać Unię. Zwolennicy koncepcji Europy ojczyzn wskazują, że jest to tylko współpraca między państwami, nie natomiast bliższa organizacji międzynarodowej. Najbardziej zawiły był status osobnych organizacji międzynarodowych powołanych przez część lub też wszystkich członków UE (na przykład Unia Zachodnioeuropejska, Europejska Agencja Kosmiczna, Rada Europy), a które to w swych działaniach uzupełniają i wspomagają polityki prowadzone w ramach Unii Europejskiej. Nierzadko również są z nią samą mylone. Ten wyjątkowo trudny do zdefiniowania układ prawny w sferze wewnętrznej jak i zewnętrznej zreformował Traktat Lizboński. Likwiduje on podział Unii na filary, nadaje jej prawną osobowość i podmiotowość prawnomiędzynarodową. Zlikwidował on również Wspólnotę Europejską, wówczas to Unia Europejska stała się jej następcą prawnym oraz otrzymała status organizacji międzynarodowej. Unia Europejska jest unikatową formą tego typu na arenie międzynarodowej. Co ciekawe ma ona ok. 30% udział w światowym PKB. Jeśli natomiast chodzi o rolę Unii Europejskiej w polityce zagranicznej, jest ona coraz większa. Co jakiś czas tworzone są unijne placówki dyplomatyczne, a sama UE jest członkiem takich organizacji jak Światowej Organizacji Handlu, G8 i G20. Co jednak warto odnotować, nadal największą rolę w polityce zagranicznej UE odgrywają państwa członkowskie, a nie ośrodki ponadnarodowe. Od lat. 90 XX wieku wzrasta też wojskowy aspekt Unii Europejskiej. Początkowo oparty był na powstałej w latach 40. XX wieku Unii Zachodnioeuropejskiej, a którego obecnie główny trzon stanowi wspólna polityka bezpieczeństwa i obrony. Ciekawostką jest, iż obecnie najnowszą polityką UE jest polityka kosmiczna. We współpracy z Europejską Agencją Kosmiczną, Unia Europejska realizuje cele związane z tą polityką. Warto jednak zauważyć, iż nie wszyscy członkowie UE są członkami EAK.