Rada Europejska to instytucja, stworzona na mocy traktatu z Lizbony, Unii Europejskiej mająca za zadanie wyznaczanie ogólnych kierunków rozwoju Unii i jej priorytetów politycznych. Składa się ona z głów państw lub szefów rządów państw członkowskich oraz jej przewodniczącego. Jest on wybierany przez Radę Europejską na 2,5-letnią kadencję. Dodatkowo do składu Rady zaliczany jest przewodniczący Komisji Europejskiej. W jej pracach bierze też udział wysoki przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa. Jeśli wymaga tego porządek obrad, członkowie Rady Europejskiej mogą podjąć decyzję, by każdemu z nich towarzyszył minister, a w przypadku przewodniczącego Komisji – jeden z członków Komisji. Rada może zaprosić na swe posiedzenie przewodniczącego Parlamentu Europejskiego. Rada Europejska pełni przede wszystkim funkcję kreacyjną: wybiera przewodniczącego Rady Europejskiej, mianuje wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa (czyni to za zgodą przewodniczącego Komisji), wskazuje, biorąc pod uwagę wynik wyborów do Parlamentu Europejskiego, kandydata na przewodniczącego Komisji Europejskiej, który wybierany jest przez Parlament Europejski. Dodatkowymi uprawnieniami Rady jest ustalenie, w porozumieniu z przewodniczącym Komisji, listy komisarzy, mianowanie zatwierdzonych przez Parlament Europejski składu Komisji oraz wybór prezesa, wiceprezesa i członków Zarządu Europejskiego Banku Centralnego. Rada Europejska określa również strategiczne cele w zakresie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa oraz podejmuje w tym zakresie niezbędne decyzje. Rada Europejska może jednomyślnie podjąć decyzję o ustanowieniu wspólnej europejskiej obrony. Co więcej Rada posiada uprawnienia decyzyjne w niektórych kwestiach związanych z przestrzenią wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości. Państwo uznające, że projekt aktu prawnego Unii mógłby naruszyć podstawowe aspekty jego systemu zabezpieczenia społecznego lub wymiaru sprawiedliwości, może zażądać przedłożenia tej kwestii Radzie Europejskiej. Procedura prawodawcza ulega wówczas zawieszeniu. W momencie kiedy Rada Europejska nie znajdzie rozwiązania kompromisowego w tym zakresie, procedura prawodawcza ulega zakończeniu. Należy zauważyć, iż Rada Europejska nie pełni funkcji prawodawczych.