Nawet kiedy znamy już struktury i sposób działania, a nawet cele Unii Europejskiej warto zastanowić się jakie były jej początki. Zjednoczenie narodów Europy to cel, który obierało sobie wiele osób. Próby miały wielokrotnie miejsce w historii kontynentu od upadku Cesarstwa Rzymskiego. Natomiast prawdziwe początki europejskiej idei integracji międzynarodowej sięgają już starożytności. Znani myśliciele starożytni, choćby Tales z Miletu, na temat potrzeby jednoczenia się ludzi w coraz szersze organizmy społeczne (czyli po prostu państwa), występują dwie najważniejsze przesłanki. Pierwsza z nich dotyczy skutków likwidacji granic między dotychczasowymi małymi państwami. Dzięki temu, w teorii możliwa jest likwidacja przyczyn prowadzenia wojen o poszerzenie terytorium. Drugą z przesłanek jest wzmocnienie siły w stosunku do otoczenia zewnętrznego. Zwłaszcza w momencie kiedy jest ono niebezpieczne i nieprzyjazne dla niezintegrowanych jeszcze sąsiadujących i często walczących ze sobą małych państw. Integracja międzynarodowa miała być podstawą wewnętrzną i zewnętrzną bezpieczeństwa uczestników integracji. Dyskusje na temat zjednoczonej Europy w średniowieczu miały również dwa aspekty: obronny i ekspansjonistyczny. Wg Kościoła katolickiego integracja była potrzebna z uwagi na tureckich wyznawców islamu, którzy rzekomo zagrażali państwo europejskim..Podobnie zresztą było w przypadku aspektu ekspansjonistycznego, który przewidywał pokonanie Turcji i schrystianizowanie jej. Warto w tym momencie przypomnieć wyprawy krzyżowe na Bliski Wschód, mające na celu zjednoczenie władców krajów katolickich. Frankońskie imperium Karola Wielkiego i Święte Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego na setki lat połączyły wielkie obszary pod luźną administracją. W wieku dziewiętnastym taką próbą była unia celna pod władzą Napoleona Bonaparte, a w XX wieku podboje hitlerowskich Niemiec. Należy jednak zauważyć, iż obie zakończyły się niepowodzeniem. Różnorodność językowa i kulturowa Europy czyniły próby oparte na prawach dynastycznych albo narzucone przez podboje wojenne niepewnymi i skazanymi na fiasko. W momencie kiedy Arabowie podbili starożytne centra chrześcijaństwa w Syrii i Egipcie w VIII stuleciu, pojęcie “chrześcijaństwa” stawało się zasadniczo pojęciem zjednoczonej Europy, ale zawsze bardziej ideałem niż rzeczywistością. Wielka schizma między prawosławiem a katolicyzmem uczyniła dyskusyjnym samo pojęcie “chrześcijaństwa”. Po zdobyciu Konstantynopola przez Turków w 1453 r., pojawiła się propozycja pokojowego zjednoczenia Europy przeciw wspólnemu nieprzyjacielowi – Jerzemu z Podiebradów, husyckiemu królowi Czech – w roku 1464 zaproponowano utworzenie chrześcijańskiej unii narodów przeciw Turcji.